کمپین اعتراض اهل سنت به ایرانسل: پیروزی در 5 روز

نوشتهی محققان «اصل۱۹» برای پژوهش رسانه در ایران

"اهل سنت ایران" در پی توهین شرکت مخابراتی ایرانسل به "عمر" از پیشوایان اهل سنت و خلفیه دوم مسلمانان با تشکیل "کمپین تحریم ایرانسل" و اعتراضات گسترده در کمتر از هفته شرکت ایرانسل را به عذرخواهی رسمی وادار کنند.

ماجرا هنگامی آغاز شد که شرکت مخابراتی ایرانسل در یک مسابقه اس.ام.اسی با طرح پرسشی از کاربران خود خواست تا برای پاسخ به این پرسش که: چه کسی "فریب خورده شیطان که از قاضیان دوران امام علی بود؟" از میان دو گزینه "شریح قاضی" و "عمربن خطاب"،یکی را انتخاب کنند.
پس از توهین شرکت مخابراتی ایرانسل اما فعالان اهل سنت کمپینی رسانه ای با عنوان "کمپین تحریم ایرانسل" را در اینترنت و شبکه های اجتماعی از جمله در فیس بوک راه اندازی کرده و خواهان "عذرخواهی ایرانسل" شدند.

کمپین تحریم ایرانسل؛ پیروزی در پنج روز

اعتراض اهل سنت به توهین شرکت ایرنسل، روز چهارشنبه 27 تیر ماه از اعتراض محمود براهوئی نژاد یکی از روزنامه نگاران سیستان و بلوچستان در صفحه فیس بوکش آغاز شد و سایت تیاب که رویدادهای استان سیستان و بلوچستان را پوشش می دهد از اولین سایت هایی بود که خبر اعتراض اهل سنت به ایرانسل را منتشر کرد.

پس از این بود که "کمپین سراسری تحریم ایرانسل" از مردم خواست تا "در اعتراض به اهانت این شرکت مخابراتی به حضرت عمر بن خطاب خلیفه دوم مسلمانان اهل سنت ایران، سیم کارتهای ایرانسل را روانه سطل های زباله کنند و از خرید شارژ ایرانسل خودداری کنند."

در بیانیه این کمپین با تاکید براینکه "تحریم شرکت ایرانسل می تواند یک روش خوب برای اعتراض به این شرکت و در واقع اعتراض به این رویه ناپسند باشد" آمده بود: ""این اقدام نمادین می تواند اعتراضی به همه اهانتهایی باشد که بر اهل سنت در رسانه های رسمی و دولتی و حتی مراکز اقتصادی روا داشته می شود."

کمپین تحریم و اعتراض به ایرانسل با اشاره به اینکه اگر اعتراض به ایرانسل "به صورت سراسری و هماهنگ ‎ادامه یابد این شرکت وادار به عذرخواهی از اهل سنت خواهد شد و از این پس هزینه اهانت به اعتقادات سایر ایرانیان نیز بسیار سنگین خواهد بود" خواسته خود را "عذرخواهی رسمی شرکت ایرانسل از طریق همه رسانه ها و از جمله رادیو و تلویزیون" اعلام کرد.

دو روز بعد،جمعه 28 تیر ماه، مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی از رهبران بلندپایه اهل سنت ایران در نماز جمعه اهل سنت زاهدان با اشاره به "اهانت شرکت ایرانسل به عمر فاروق"از پیشوایان اهل سنت گفت: "در مسابقه یکی از شرکتهای وابسته به ایرانسل به بزرگان اسلام اهانت شده است و ایرانسل باید از ملت ایران و از جامعه شیعه و سنی به دلیل این اهانت عذرخواهی کند زیرا به هر مذهبی که اهانت شود برای همه مردم ناگوار است."

مولوی عبدالحمید به همه شرکتها توصیه کرد که "هرگز اسباب تفرقه و نارضایتی مردم را فراهم نکنند"، و از قوه قضائیه خواست تا "با برخوردی قاطع به هیچ شرکت و موسسه ای اجازه ندهد که با کلمات موهن به اعتقادات مردم اهانت کنند."

بسیاری از دیگر روحانیان اهل سنت نیز به اقدام شرکت ایرانسل اعتراض کردند. به رغم آنکه روزنامه های سراسری به ماجرای اعتراض اهل سنت به ایرانسل توجهی نشان ندادند اما روزنامه جمهوری اسلامی ضمن انتشار خبر اعتراض امام جمعه اهل سنت زاهدان، به "كمپين سراسري تحريم ايرانسل در فيس بوك" اشاره کرد و نوشت که معترضان اهل سنت اعلام کرده اند:"تا زمان عذرخواهي رسمي شركت ايرانسل از مردم ايران به فعاليت اعتراضي خود در چارچوب فعاليتي مسالمت آميز و بدون خشونت و قانونمند ادامه خواهند داد."

به رغم آنکه سهم اهل سنت ایران در مجلس شورای اسلامی کمتر از 20 نماینده است اما کمپین اعتراض به ایرانسل به مجلس نیز کشیده شد و روز یک شنبه 30 تیر ماه محمد‌قسیم عثمانی نماینده بوکان در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی به ایرانسل اعتراض کرد و خواهان عکس العمل مناسب مجلس شد. محمد حسن ابوترابی‌فرد نایب رئیس مجلس "از مقام های مسئول" خواست تا به موضوع اعتراض اهل سنت به ایرانسل رسیدگی کنند.

با گسترده تر شدن این اعتراضات بود که شرکت ایرانسل اعلام کرد که محتوای مسابقه توهین آمیزمورد اعتراض اهل سنت، از سوی یکی از زیر مجموعه های آن به نام "شرکت کلید طلایی" تولید شده بود.ایرانسل با اعلام عذرخواهی این شرکت، در این اطلاعیه تاکید کرد که درباره احترام به "کلیه ادیان الهی" متعهد است.

در عذرخواهی شرکت کلید طلایی نیز که از سوی روابط عمومی ایرانسل در اختیار رسانه ها قرار گرفت تاکید شده است که آوردن نام "عمر" خلیفه دوم مسلمانان و از پیشوایان اهل سنت ایران "چیزی جز یک اشتباه غیر عمدی نبوده است و این شرکت تقاضا دارد "تا عذرخواهی صادقانه اش را به دلیل اشتباه صورت گرفته،" پذیرفته شود.

همزمان محمد مرزیه دادستان زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان، علیه مدیرعامل شرکت ایرانسل به اتهام "تشویش اذهان عمومی و اهانت به مقدسات اهل سنت" اعلام جرم کرد و گفت که اقدام این شرکت در توهین به باورهای اهل سنت مغایر با فتوای علی خامنه ای،رهبر جمهوری اسلامی است.
به این ترتیب کمپین تحریم سراسری ایرانسل در اعتراض به توهین به باورهای اهل سنت که از 26 تیر ماه آغاز شده بود در کمتر از 5 روز به پیروزی رسید.
 

اهمیت و دلایل پیروزی کمپین اعتراض به ایرانسل
"شرکت مخابراتی ایرانسل" که یکی از بزرگترین شرکت های ارائه دهنده سرویس تلفن همراه در ایران است و سهامداران اصلی آن "گروه مخابراتی MTN آفریقای جنوبی با 49 درصد و شرکت "گسترس الکترونیک در ایران" با 51 درصد سهام هستند.شرکت "گسترس الکترونیک در ایران" خود از دو سهامدار تشکیل شده است؛ "شرکت سینا وابسته بنیاد مستضعفان" یکی از ثروتمندترین بنیادهای که تحت نظر علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی اداره می شود و شرکت "صاایران" که از زیر مجموعه های وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی است.

ایرانسل از نوامبر سال 2005 مجوز فعالیت در ایران را دریافت کرد و هم اکنون سرویس هایی چون GSM، SMS وهمچنین خدمات اینترنت پرسرعت بر روی wimax را در ایران ارائه می دهد.

به رغم آنکه شرکت ایرانسل از زمان آغاز به کار خود در ایران چندبار دیگر نیز مورد اعتراض قرار گرفته است اما به دلیل اینکه سهامداران ایرانی آن بنیاد مستضعفان یکی از نهادهای تحت نظر علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی و وزارت دفاع هستند تا پیش ازاین با برخوردی درخصوص این اعتراضات مواجه نشده بود.
کمپین اعتراض اهل سنت به ایرانسل اما به چند دلیل توانست این شرکت را به عذرخواهی وادار کند:
یک. منافع مالی ایرانسل با تحریم اهل سنت دچار آسیب های جبران ناپذیری می شد چرا که اهل سنت ایران در 15 استان از 31 استان ایران سکونت دارند و در برخی از استان ها چون سیستان و بلوچستان و کردستان اکثریت جمعیت را تشکیل می دهند.جمعیت اهل سنت ایران از سوی دستگاه های حکومتی محرمانه تلقی شده اما از سوی رسانه ها بین 5 تا 15 میلیون نفر اعلام شده است.

دو.توهین ایرانسل به باورهای مذهبی اهل سنت می توانست آتش اختلاف مذهبی میان اهل سنت و شیعیان را در ایران شعله ور کند. نگرانی مقام های حکومتی از اوج گرفتن چنین اختلافی در موقعیت فعلی ایران و منطقه نیز آشکاراست تا آنجا که دادستان زاهدان هنگام اعلام جرم علیه ایرانسل گفت: "هر زمان که افرادی قصد ایجاد تنش و اختلاف در کشور دارند، دادستانی ورود خواهد کرد." محمد مرزیه همچنین گفت که جلوگیری از اختلاف میان شیعه و سنی در ایران "خواست رهبر جمهوری اسلامی و مسوولان ارشد جمهوری اسلامی است.

سه. اینترنت و شبکه های اجتماعی اکنون در ایران اکنون از چنان قدرتی برخوردار شده اند که می توانند خواست های اقلیت ها را به رغم بی توجهی رسانه های حکومتی و رسمی به خواستی فراگیر تبدیل کنند.
چهار. جمعیت اهل سنت ایران در 15 استان پراکنده اند. برخی از این استان ها چون سیستان و بلوچستان به دلیل مرزی بودن و سیاست های خاص حکومت مستقر در ایران از استان های محروم و توسعه نیافته به شمار می روند. از سوی دیگر نگاه دستگاه های حکومتی به فعالیت رسانه ای اهل سنت ، نگاهی به شدت امنیتی است و آن ها برای فعالیت رسانه ای با محدودیت های مضاعف روبه رو هستند.
در چنین شرایطی راه اندازی کمپین تحریم و اعتراض به ایرانسل و نتیجه بخش بودن آن، نشان می دهد که روش های حکومتی برای کنترل و ایجاد محدودیت رسانه ای حتی در استان های توسعه نیافته نیز با "ناکارآمدی" مواجه شده است.

پنج. کمپین تحریم و اعتراض اهل سنت به ایرانسل یکبار دیگر نشان داد که مدل اثرگذار رسانه ای در ایران وابستگی مستقیمی به "پایگاه اجتماعی" دارد که رسانه آن را نمایندگی می کند. به نظر می رسد که مدل "رسانه-پایگاه اجتماعی" یا مدل "رسانه-سازمان" از بیشترین اثرگذاری در ایران برخوردار است. به عنوان نمونه ای دیگر از این تاثیرگذاری می توان به "رسانه های محدود" و "محدویت شدید رسانه ای" اشاره کرد که از سوی جناح حاکم بر ایران در 4 سال 88 تا 92 بر اصلاح طلبان اعمال شد، اما در جریان انتخابات ریاست جمهوری اصلاح طلبان در فاصله سه روز از ائتلاف با حسن روحانی توانستند قدرت رسانه ای محافظه کاران را با شکست مواجه کنند.در مقابل تیم محمود احمدی نژاد که در دوره 8 ساله 84 تا 92 صدها سایت،روزنامه و رسانه با بودجه های نامحدود و کمترین محدودیت ها راه اندازی کرده بود، به دلیل فقدان پایگاه اجتماعی از هرگونه ابراز اندامی ناتوان بود.

نظرها

جهت ارسال نظر به وبسایت وارد شوید